Yetişkinlerde kitap okuma alışkanlığı: iki haftalık deneme
Kitap seçimi, erişim ve uygun okuma biçimini ayıran iki haftalık uygulanabilir bir deneme.
İçindekiler
Yetişkinlerde kitap okuma alışkanlığı için her gün belli sayıda sayfa okumaya karar vermek tek başına yetmez. Kitabın ilginizi çekmesi, ulaşılabilir olması ve seçtiğiniz biçimin günlük hayatınıza uyması da gerekir. Başlamakta zorlandığınızda önce hangi engelle karşılaştığınızı ayırın: kitap seçimi, erişim, zaman veya okuma ortamı.
Bu rehberde iki haftalık küçük bir deneme hazırlayacaksınız. Amaç başkasının okuma hızına yetişmek değil, hangi koşullarda kitaba dönmek istediğinizi bulmak. Kitabı değiştirmek, daha kısa bir metin seçmek veya ara vermek bu denemenin dışında kalan başarısızlıklar değildir; karar vermenizi sağlayan bilgilerdir.
Okumak istediğiniz şey ile okumanız gerektiğini düşündüğünüz şeyi ayırın
Birçok kişi saygın veya popüler bir kitabı öneriyor olabilir. Bu özellikler onun şu anda sizin ilginize uygun olduğunu göstermez. İlk seçiminizi bir merak sorusuyla yapın: Hangi konu hakkında biraz daha düşünmek, hangi tür hikâyede zaman geçirmek istiyorum?
Üç aday belirleyip mümkünse örnek sayfalarına bakın. Dilin yoğunluğu, yazı boyutu ve bölüm uzunluğu hakkında fikir edinin. Yalnız arka kapak metnine göre karar vermek yerine gerçek okuma deneyimini küçük ölçekte sınayın. Bir adayı elediğinizde yeni bir liste hazırlamak zorunda değilsiniz; diğerine geçebilirsiniz.
Kendinize iki ayrı raf düşünebilirsiniz: şimdi okumak istediklerim ve daha sonra dönmek istediklerim. İkinci raf bir borç listesi değildir. Hayatınızın farklı dönemlerinde aynı kitap farklı bir karşılık bulabilir. Şu anda ilgilenmediğiniz bir kitabı bitirmeye çalışmak, okumaya ayırdığınız bütün alanı kaplamamalı.
Kitaba erişimi planın bir parçası yapın
Kitap seçmek ile kitaba ulaşmak farklı işlerdir. Satın alma bütçesi, kütüphane uzaklığı, ödünç verme koşulları veya istediğiniz biçime ulaşamamak okuma planını etkileyebilir. İlk adımınız okumak değil, bir kopyaya nasıl ulaşacağınızı öğrenmek olabilir.
Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğünün sıkça sorulan soruları, halk kütüphanesi hizmetleri hakkında başlangıç kaynağıdır. Üyelik ve ödünç alma ayrıntılarını kullanacağınız kütüphaneden doğrulayın. Her kütüphanenin aynı kitapları ve hizmet koşullarını sunduğunu varsaymayın.
Bir arkadaşınızdan ödünç alıyorsanız geri verme tarihini baştan konuşun. Kitap paylaşımı, kişisel okuma hızınız üzerinde gereksiz baskı oluşturmamalı. Kopya elinize geçmeden her akşama o kitabı yazmak yerine, erişim işini ayrı bir görev olarak kaydedin.
Yetişkinlerde kitap okuma alışkanlığı için biçim seçimi
Basılı kitap, dijital metin ve sesli kitap farklı durumlara uyabilir. Amacınız bir hikâyeyi takip etmekse sesli biçimi denemek isteyebilirsiniz. Sayfaya not düşmek, bir çizimi incelemek veya basılı metin okuma pratiği yapmak istiyorsanız başka bir biçim daha uygun olabilir.
Biçimi seçerken rahatlığı da değerlendirin. Yazıyı büyütebilmek, kitabı tek elle tutabilmek veya ses hızını ayarlamak bazı kişiler için önemli olabilir. Kendinizi bir biçime bağlı ilan etmek zorunda değilsiniz. Aynı kitabın farklı biçimleri arasında geçiş yaparken kaldığınız yeri nasıl bulacağınızı düşünmeniz yeterlidir.
İki haftalık özgün deneme tablosu
Örneğin aşağıdaki tabloyu bir deftere kopyalayabilirsiniz. Günlerin tamamını doldurmak zorunda değilsiniz. Aynı anda birçok şeyi değiştirmek yerine bir engeli seçip küçük bir değişiklik deneyin. Böylece neyin işe yaradığını daha kolay ayırt edersiniz.
| Aşama | Deneme | Kaydedilecek bilgi |
|---|---|---|
| İlk seçim | İlgi duyduğunuz bir metnin örnek bölümünü okuyun. | Devamını merak ettim mi? |
| Erişim | Kopyayı veya uygun biçimi edinin. | Ulaşmak için hangi iş kaldı? |
| İlk hafta | İki veya üç uygun okuma fırsatı deneyin. | Kitap, ortam veya zaman açısından ne zorladı? |
| İkinci hafta | Tek bir engeli değiştirip tekrar deneyin. | Deneyim önceki haftadan nasıl farklıydı? |
| Karar | Devam et, kitap değiştir veya başka zaman seç. | Bir sonraki somut adım nedir? |
Bir kurmaca örnekle karar verin
Selin, işe gidip gelirken okumak için kalın bir roman seçiyor. Yolculukların çoğunda ayakta kaldığı için kitabı açmıyor. İlk yorumu “okuma alışkanlığım yok” oluyor. Notlarına baktığında ise asıl engelin kitabın konusu değil, taşıma ve okuma koşulları olduğunu görüyor.
Selin bir sonraki hafta romanı evde bırakıyor ve iki sakin akşamda deniyor. Yolculukta okuma hedefini kaldırıyor. Sonuç herkesin evde okuması gerektiği değil; önceki planın Selin’in koşullarını hesaba katmadığı. Sizdeki engel erişimse kütüphane seçeneği, ilgi eksikliyse kitap değişikliği daha anlamlı olabilir.
Sayfa sayısının yanında deneyimi de görün
Bir takip çizelgesi ne zaman okuduğunuzu gösterebilir. Yanına bir cümle eklemek, neden devam etmek istediğinizi de görünür kılar. “Bölüm kısa olduğu için başladım” veya “konu ilgimi çekmedi” gibi sade notlar yeterlidir. Her oturumu ayrıntılı bir kitap incelemesine dönüştürmeyin.
İsterseniz günlük tutma rehberindeki kısa kayıt yaklaşımını kullanarak aklınızda kalan bir soruyu yazabilirsiniz. Alıntı biriktirmek zorunlu değildir. Kendi düşüncenizi birkaç kelimeyle kaydetmeniz de kitaba dönüş için anlamlı bir iz bırakabilir.
İki hafta sonunda size uygun tek bir sonraki adım seçin: kitabı devam ettirmek, başka bir metin denemek veya daha rahat bir okuma zamanı belirlemek. Okuma düzeninizin ölçüsü yalnız biten kitapların sayısı değil, seçtiğiniz düzenin hayatınızda gerçekten yer bulup bulmadığıdır.
Güncellendi: · Pact Editörlüğü
Bu adımı Pact’le bir söze dönüştür.
Bugün tek bir davranış seç; Pact her gün nereden devam edeceğini hatırlatsın.
